Druk UV to druk cyfrowy, w którym lampy utwardzają atrament światłem ultrafioletowym już podczas nanoszenia grafiki. Dzięki temu można drukować bezpośrednio na plexi, drewnie, metalu czy gotowych przedmiotach, takich jak etui i tabliczki.
Maszyna do personalizacji gadżetów działa inaczej niż ploter do banerów z roli. Zobacz, jak przebiega druk UV, na jakich materiałach się sprawdza i co przetestować przed wyborem urządzenia.
Co to jest druk UV?
Skrót UV odnosi się do światła ultrafioletowego używanego do utrwalania nadruku. W urządzeniach UV LED jego źródłem są diody LED. Po utwardzeniu atrament tworzy warstwę na powierzchni podłoża.
Druk UV wykorzystuje się do produkcji szyldów, tablic informacyjnych, dekoracji i gadżetów reklamowych. Stosują go również firmy, które nanoszą oznaczenia lub grafiki na obudowy, panele i inne gotowe elementy.
Jak działa drukarka UV?
Głowice drukarki nanoszą na podłoże drobne krople atramentu zgodnie z przygotowanym plikiem. Lampy UV utwardzają atrament w trakcie druku, co pozwala szybko przejść do kolejnych etapów produkcji.
Grafikę najpierw przygotowuje się w programie graficznym, np. w CorelDRAW lub Photoshopie. Gotowy plik trafia do programu RIP. Operator dobiera tam m.in. profil kolorystyczny ICC i tryb druku, ustala kolejność warstw oraz określa, jak RIP ma obsłużyć kolory dodatkowe (spot colors) zapisane w pliku. W druku UV taki kolor może na przykład wskazywać, na które fragmenty grafiki nanieść lakier. RIP przetwarza grafikę na dane, które może odczytać drukarka. Tak przygotowane zadanie trafia do programu sterującego drukarką. To z niego operator uruchamia druk. W drukarce stołowej przedmiot mocuje się na stole roboczym. W ploterze rolowym materiał przesuwa się pod głowicami.
Niektóre drukarki UV nanoszą też lakier. Można nim nadać połysk wybranym fragmentom grafiki, a przy odpowiedniej konfiguracji uzyskać wyczuwalną strukturę.
Na czym można drukować drukarką UV?
Na drukarce UV można zadrukować m.in. plexi, PVC, szkło, ceramikę, drewno, MDF, metal i płyty kompozytowe. Przy doborze atramentu liczy się także wykończenie materiału. Surowe aluminium i lakierowana płyta aluminiowa mogą wymagać innego przygotowania.
Plexi i tworzywa sztuczne
Plexi i płyty z tworzyw sztucznych wykorzystuje się do produkcji szyldów, tabliczek, oznaczeń oraz ekspozytorów reklamowych. Druk bezpośredni pozwala nanieść grafikę na element przygotowany wcześniej do odpowiedniego wymiaru.
Na przezroczystym podłożu biały atrament pełni funkcję kryjącego tła dla kolorów. Bez niego nadruk może pozostać częściowo transparentny. Kolejność warstw dobiera się do tego, z której strony grafika będzie oglądana.
Szkło i ceramika
Druk UV na szkle i ceramice stosuje się do dekoracji paneli, tabliczek i produktów personalizowanych.
Często potrzebne są oczyszczenie powierzchni i odpowiednio dobrany primer. Przed wykonaniem serii warto sprawdzić odporność próbki na zarysowania, wilgoć i planowany sposób czyszczenia.
Drewno, sklejka i MDF
Na drewnie, sklejce i MDF można drukować zdjęcia, napisy i kolorowe grafiki. Usłojenie oraz faktura podłoża wpływają na wygląd nadruku, dlatego ten sam plik może wyglądać inaczej na surowej sklejce i na gładkiej, lakierowanej płycie.
Tak powstają dekoracje, tabliczki i elementy wystroju wnętrz. Zależnie od powierzchni potrzebne mogą być szlifowanie, odpylenie lub warstwa podkładowa.
Metal i płyty kompozytowe
Blachy, aluminium i płyty kompozytowe są wykorzystywane do produkcji szyldów, tablic informacyjnych oraz paneli reklamowych. Druk UV pozwala nanieść grafikę bezpośrednio na ich powierzchnię.
Przyczepność zależy między innymi od rodzaju powłoki i przygotowania podłoża. Materiał należy oczyścić, a w razie potrzeby zastosować odpowiedni primer. Przy realizacjach zewnętrznych trzeba również ocenić odporność całego nadruku na warunki użytkowania.
Gotowe przedmioty i gadżety
Druk UV służy do personalizacji etui, długopisów, pendrive’ów i innych gadżetów. Przy powtarzalnych elementach pomocna jest matryca, która utrzymuje produkty w ustalonych pozycjach. Butelki, bidony i termosy można zadrukowywać za pomocą dedykowanych urządzeń cylindrycznych lub przystawek obrotowych zgodnych z danym modelem.
Produkt musi mieścić się w polu roboczym i dopuszczalnej wysokości druku. Ważne są także stabilne mocowanie oraz odległość powierzchni od głowic. Duże różnice wysokości i mocne zaokrąglenia mogą utrudniać uzyskanie ostrej grafiki.
Jakie są rodzaje drukarek i ploterów UV?
Drukarki i plotery UV różnią się sposobem podawania materiału, polem roboczym oraz dopuszczalnymi wymiarami produktu. Poniżej znajdziesz najważniejsze grupy urządzeń. Ich dostępne konfiguracje opisujemy w kategorii drukarki UV.
Kompaktowe drukarki UV A3 i A2
Kompaktowe urządzenia stołowe sprawdzają się przy gadżetach, niewielkich tabliczkach i krótkich seriach produktów. W zależności od modelu drukarki obsługują format A3 lub A2. Przy druku na gotowych przedmiotach warto też sprawdzić, jak wysokie elementy mieszczą się w danej maszynie.
Przykładem jest drukarka UV A3 COBE.
Drukarki UV 60 × 90 cm
Pole robocze 60 × 90 cm daje więcej miejsca na panele, tablice oraz układanie kilku lub kilkunastu mniejszych elementów. Pozwala zadrukować całą przygotowaną partię bez osobnego ustawiania każdego produktu.
Przykładem jest drukarka UV 60 × 90 COBE w wersji BASIC.
Wielkoformatowe plotery UV flatbed
Drukarki A3, A2 i 60 × 90 cm opisane wyżej to też flatbedy, czyli drukarki z płaskim stołem. Duże modele służą m.in. do zadruku pełnych płyt reklamowych. Stół podciśnieniowy pomaga utrzymać płytę w miejscu.
Przemysłowy flatbed warto rozważyć przy regularnym zadruku dużych tablic i paneli. Oprócz wymiarów stołu liczą się sposób załadunku płyt, ich masa oraz wydajność w jakości wymaganej przez klientów.
Przykładem jest wielkoformatowy ploter UV LED COBE flatbed o szerokości 3,2 m.
Plotery UV hybrydowe
Urządzenia hybrydowe obsługują materiały sztywne i rolowe. Mogą być rozwiązaniem dla drukarni, która wykonuje zarówno grafiki na płytach, jak i wydruki na foliach czy banerach. Zakres obsługiwanych podłoży zależy od konstrukcji i wyposażenia konkretnej maszyny.
Przykładem jest hybrydowy ploter UV LED COBE o szerokości roboczej 3,2 m.
Plotery UV rolowe
Plotery rolowe drukują na materiałach podawanych z roli, takich jak folie, banery, siatki mesh czy media backlit. Trzeba przy tym dobrać podłoże i atrament do zastosowania, zwłaszcza jeśli wydruk będzie później zginany lub rozciągany.
Do produkcji wielkoformatowej służy m.in. ploter UV rolowy COBE o szerokości 3,2 m.
Drukarki UV DTF
Drukarki UV DTF przygotowują nadruk na specjalnej folii, z której przenosi się go na produkt. Takie rozwiązanie ułatwia dekorowanie przedmiotów, których nie da się wygodnie zamocować w drukarce do druku bezpośredniego. W ofercie ADP Polska znajdują się urządzenia o szerokości 30 i 60 cm.
Przykładem jest drukarka UV DTF 60 cm w wersji MAX.
Drukarki UV do elementów cylindrycznych
Dedykowane drukarki cylindryczne obracają przedmiot podczas nanoszenia grafiki. Pozwalają wykonywać nadruki dookoła butelek, bidonów czy termosów, o ile ich średnica, długość i kształt mieszczą się w zakresie obsługiwanym przez maszynę.
UV flatbed czy UV DTF - czym się różnią?
Podstawowa różnica dotyczy miejsca powstawania nadruku. UV flatbed drukuje bezpośrednio na produkcie, a w UV DTF grafika powstaje na folii i dopiero później jest przenoszona na docelową powierzchnię.
UV flatbed
Przedmiot umieszcza się na stole i drukuje bezpośrednio na jego powierzchni. To praktyczne przy płytach, tabliczkach i seriach gadżetów, które można stabilnie ułożyć w matrycy. Trzeba uwzględnić wysokość produktu oraz przyczepność atramentu do podłoża.
UV DTF
Drukarka nanosi grafikę na folię A. Następnie folię A laminuje się z folią B, czyli folią transportową. Po zdjęciu folii A nadruk przenosi się na przedmiot za pomocą folii B. Transfer dociska się do powierzchni i zdejmuje folię B. Aplikacja odbywa się bez prasy termicznej. Przed serią sprawdź, czy transfer dobrze przylega i daje się równo ułożyć na docelowej powierzchni.
Przy płaskich elementach i powtarzalnych partiach wygodny może być druk bezpośredni. UV DTF warto rozważyć przy różnych kształtach produktów lub wtedy, gdy nadruk ma być przygotowany wcześniej i aplikowany w innym miejscu. Silna faktura, ciasne przetłoczenia czy złożone krzywizny mogą ograniczać zastosowanie transferu.
Wybierając urządzenie UV DTF 30 lub 60 cm, uwzględnij nie tylko szerokość folii, ale też wielkość grafik, planowaną liczbę transferów i czas ich ręcznej aplikacji.
Ekosolwent czy UV - co wybrać?
Na foliach samoprzylepnych i banerach można drukować zarówno ekosolwentem, jak i rolowym UV. Wybór zależy od tego, co dzieje się z wydrukiem po zejściu z plotera. Folię można laminować i naklejać na przetłoczenia, a baner trzeba przygotować do montażu.
Ekosolwent
W druku ekosolwentowym atrament utrwala się w miarę odparowywania rozpuszczalników. Przy folii przeznaczonej do laminowania uwzględnij czas odgazowania zalecany dla danego atramentu i materiału. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy druk i laminowanie planujesz na ten sam dzień.
Rolowy druk UV
Lampy utwardzają atrament już podczas druku, dzięki czemu można szybciej przejść do wykończenia. Gdy folia będzie rozciągana przy aplikacji albo baner będzie składany, na próbce sprawdź, jak utwardzony nadruk zachowuje się przy zginaniu i rozciąganiu. Jego elastyczność zależy od użytego atramentu.
Folie samoprzylepne. Przy oklejaniu pojazdów sprawdź zgodność folii, atramentu i laminatu z tym zastosowaniem. Próbę oceń również na przetłoczeniach, na których folia pracuje podczas montażu.
Banery. Wydrukuj tę samą grafikę na materiale, którego używasz w produkcji. Porównaj jakość z typowej odległości oglądania, koszt wydruku i czas od rozpoczęcia druku do gotowego banera.
Jeśli oprócz folii i banerów drukujesz też na płytach, ploter hybrydowy UV pozwala obsłużyć materiały rolowe i płaskie na jednej maszynie.
Szczegółowo o technologii solwentowej piszemy w artykule druk solwentowy - co to jest, jak działa i gdzie się go stosuje. Urządzenia znajdziesz w kategorii plotery solwentowe.
Własna drukarka UV czy zlecanie druku?
Własna drukarka UV może się opłacać, gdy masz regularne zlecenia, potrzebujesz krótkich terminów lub chcesz rozwijać personalizację. Przy sporadycznej produkcji zlecanie druku bywa prostsze. Sama liczba zamówień nie wystarczy do podjęcia decyzji - znaczenie mają też marża, nakład pracy i koszty utrzymania maszyny.
Zlecanie druku
Pozwala realizować zamówienia bez zakupu i utrzymywania drukarki. Sprawdza się przy pojedynczych pracach, testowaniu nowego asortymentu i formatach, które rzadko się powtarzają. Trzeba uwzględnić terminy podwykonawcy, transport i sposób uzgadniania jakości.
Własna drukarka UV
Ułatwia planowanie produkcji, wykonywanie próbek i realizację pilnych zamówień. Wymaga miejsca, przeszkolonego operatora i regularnej konserwacji, również wtedy, gdy zleceń jest mniej. Do kosztów należy doliczyć przygotowanie produktów oraz ewentualne nieudane wydruki.
Porównując zakup ze zlecaniem druku, uwzględnij pełny koszt produkcji i utrzymania urządzenia:
- zużycie atramentów UV,
- głowice, części i materiały eksploatacyjne,
- materiały i czas potrzebne na konserwację,
- koszt serwisu i ewentualnych przestojów,
- czas i szkolenie operatora.
Zacznij od zamówień z ostatnich miesięcy: liczby sztuk, rodzaju podłoża i kwot płaconych podwykonawcom. Zestaw je z kosztem wykonania tych samych prac u siebie, uwzględniając czas operatora, materiały, energię i finansowanie maszyny. W ten sposób ocenisz opłacalność na podstawie własnych zleceń.
ADP Polska zapewnia dobór urządzenia, dostawę, uruchomienie, szkolenie operatorów, serwis i gwarancję. Zakres wdrożenia i warunki gwarancji dla konkretnego modelu warto sprawdzić w jego ofercie. Do bieżącej produkcji dostępne są również atramenty UV dopasowane do określonych głowic i zastosowań.
Jak dobrać drukarkę UV?
Wybór drukarki UV najlepiej zacząć od produktów, które rzeczywiście zamierzasz wykonywać. Przygotuj przykładowe materiały i grafiki, określ wielkość partii oraz oczekiwaną jakość. Test na takim zestawie powie więcej niż sama maksymalna prędkość podana w specyfikacji.
- co będziesz drukować: gadżety, tablice i panele, materiały z roli czy przedmioty o trudnych kształtach,
- jakiego formatu potrzebujesz i jak wysokie są zadrukowywane przedmioty,
- czy produkcja będzie jednostkowa, czy seryjna,
- jak duże partie realizujesz i jak szybko musisz je wykonać,
- kto będzie obsługiwał maszynę i czy zapewnisz miejsce, wentylację oraz warunki pracy wymagane przez producenta.
Rodzaj produkcji pomaga zawęzić wybór urządzenia:
- Gadżety i niewielkie produkty: kompaktowe drukarki UV A3 lub A2.
- Tablice, panele i większe elementy: drukarki 60 × 90 cm lub przemysłowe plotery UV flatbed.
- Folie, banery i inne materiały z roli: plotery UV rolowe, a jeśli maszyna ma obsługiwać też sztywne płyty, urządzenia hybrydowe.
- Produkty trudne do zamocowania: UV DTF, jeśli powierzchnia nadaje się do aplikacji transferu; przy butelkach i termosach także drukarka cylindryczna lub zgodna przystawka obrotowa.
Porównuj wydajność w trybie, którego będziesz używać. Jeśli Twoje zlecenia wymagają białego poddruku, poproś o pomiar prędkości z tą warstwą. Sprawdź też, jakiej konserwacji wymaga maszyna. Uwzględnij miejsce na załadunek materiałów, wymagania instalacyjne i dostępność serwisu.
Najczęściej zadawane pytania
Druk UV to druk cyfrowy atramentem utwardzanym promieniowaniem ultrafioletowym. Zależnie od rodzaju drukarki można zadrukowywać sztywne płyty, gotowe przedmioty albo materiały z roli.
Głowice nanoszą krople atramentu na podłoże, a lampy UV utwardzają je w trakcie druku. W urządzeniach UV LED źródłem promieniowania są diody LED. Prawidłowo utwardzony nadruk zwykle można szybko przekazać do dalszej obróbki.
Między innymi tablice na plexi, dekoracje na drewnie, oznaczenia na metalu i gadżety reklamowe. Urządzenia rolowe drukują także na kompatybilnych foliach i banerach. Materiał trzeba dopasować do atramentu, a przed produkcją sprawdzić przyczepność nadruku.
Koszt zależy od wielkości grafiki, nakładu, materiału, przygotowania powierzchni i liczby warstw. Każda dodatkowa warstwa wpływa na zużycie atramentu i czas druku. Przy własnej maszynie trzeba doliczyć konserwację, części, pracę operatora i koszt zakupu lub finansowania urządzenia.
Ograniczeniami są między innymi wymagania dotyczące przygotowania powierzchni, wysokości i kształtu produktu oraz regularnej konserwacji maszyny. Odporność na ścieranie, zginanie czy mycie zależy od połączenia atramentu z podłożem i warunków użytkowania. Samo utwardzenie UV nie gwarantuje odporności na każde obciążenie.
To zależy od atramentu i wykończenia podłoża. Na przykład dwie płyty z tego samego tworzywa mogą mieć różne powłoki. Wykonaj próbę na docelowym materiale i oceń przyczepność po utwardzeniu.
UV flatbed wykonuje nadruk bezpośrednio na przedmiocie umieszczonym na stole. UV DTF przygotowuje grafikę na folii z warstwą klejącą; nadruk przenosi się na produkt za pomocą folii transportowej, którą następnie się usuwa.
Do bezpośredniego druku na płytach i gadżetach wybierz odpowiednią drukarkę UV. Przy foliach i banerach porównaj ekosolwent z rolowym UV, uwzględniając właściwości nadruku, czas przygotowania do aplikacji i koszty. Przy oklejaniu pojazdów sprawdź zgodność atramentu, folii i laminatu z tym zastosowaniem.
Co sprawdzić na próbie druku UV?
Przygotuj własną grafikę i materiał z partii, na której będziesz pracować. Jeśli to możliwe, wydrukuj kilka sztuk w trybie przewidzianym do produkcji, uwzględniając wszystkie warstwy przewidziane w projekcie. Obejrzyj krycie, drobne detale i powtarzalność, a odporność nadruku sprawdź w warunkach odpowiadających jego zastosowaniu.
Zmierz czas od przygotowania materiału do zdjęcia gotowych elementów z maszyny. Przy małych gadżetach uwzględnij też czas układania ich w matrycy. Ten pomiar pomoże oszacować, ile sztuk realnie wykonasz w ciągu zmiany.